Wat we vandaag de dag kennen als de moderne jachthaven van Scharendijke, begon historisch gezien als de oude
landbouwhaven Kloosternol. De haven heeft een fascinerende transformatie ondergaan die bepalend is geweest voor het
ontstaan van het dorp zelf.
De oorsprong als landbouwhaven
Scharendijke was tot het begin van de 20e eeuw niet veel meer dan een kleine buurschap van dijkwerkers en landarbeiders.
Dit veranderde ingrijpend met de maritieme ontwikkelingen:
De aanleg (1901-1902): Om de omliggende landbouwgebieden een afzetroute te geven, werd aan de Kloosternol een
haventje gegraven.
Meekrap en suikerbieten: De haven werd destijds intensief gebruikt voor het transport van lokale
landbouwproducten. Vooral de meekraptelerij (gebruikt voor rode textielverf) en later suikerbieten werden via deze
kade verscheept. Dankzij deze havenactiviteit groeide Scharendijke pas echt uit tot een volwaardig dorp.
Bij de oude landbouwhaven aan de Kloosternol in Scharendijke staat geen grote betonnen graansilo zoals in Zierikzee, maar
er heeft historisch gezien wel een belangrijk agrarisch opslaggebouw gestaan: de Cebeco-loods met bijbehorende
weegbrug. Het is een veelvoorkomende verwarring op Schouwen-Duiveland, omdat de monumentale, 46 meter hoge Cebeco-
graansilo een paar kilometer verderop aan de Oude Haven van Zierikzee staat.
In Scharendijke speelde de havenopslag een heel eigen, karakteristieke rol:
De Cebeco-loods aan de Kloosternol: Vanaf de aanleg van de landbouwhaven (1901-1902) tot in de jaren 70 stonden
er overslagloodsen aan de kade. De bekendste daarvan was de loods van de landbouwcoöperatie Cebeco. Hier
brachten lokale boeren hun suikerbieten en granen naartoe om ze tijdelijk op te slaan voordat ze in vrachtschepen
werden geladen.
De oude weegbrug: Direct naast de loods bevond zich de historische weegbrug. Voordat de oogst aan boord ging of
de loods in ging, werden de paard-en-wagens (en later tractoren) hier gewogen om de exacte opbrengst te bepalen.
De sloop voor de jachthaven: Toen de landbouwhaven rond 1977 werd getransformeerd en uitgebreid tot de
huidige, moderne Jacht- en Watersporthaven, moesten de oude agrarische loodsen en de weegbrug uiteindelijk
wijken om plaats te maken voor recreatieve voorzieningen, parkeerterreinen en het havenkantoor.
De transformatie naar watersportcentrum
Met de komst van de Deltawerken veranderde de functie van de oude landbouwhaven volledig:
Afsluiting Grevelingen (1972): Na de voltooiing van de Brouwersdam ontstond het Grevelingenmeer. De
transportfunctie voor de landbouw verdween, maar er opende zich een wereld aan kansen voor de recreatie.
Geboorte van de Jachthaven (1977-1978): De oude havenkom werd spectaculair uitgebreid. Waar vroeger
vrachtschepen met bieten lagen, werd in 1977-1978 een moderne jachthaven met honderden ligplaatsen geopend.
Vandaag de dag herinnert de straatnaam Haven Kloosternol nog direct aan de oude haven van weleer, die nu een van de
meest populaire en levendige watersport- en duikhotspots van Schouwen-Duiveland is.
Welke historische havengebouwen stonden hier?
De Cebeco-overslagloods: Een langwerpige, houten/ijzeren schuur waar boeren hun graan- en bietenoogst droog
konden stallen in afwachting van de vrachtschepen.
Het weegbrug-huisje: Een klein functioneel gebouwtje naast de kade waarin de weegmeester de vrachten woog.
Gebouw Deltadienst (ca. 1964): Tijdens de voorbereidingen en de aanleg van de Brouwersdam (Deltawerken) stond er
rond de haveningang tijdelijk werk- en opslagmaterieel van de Rijkswaterstaat Deltadienst
